Carrefour des roses

Ligging :

Het park ligt aan de hoek van de Poezelstraat en de Langemarkseweg.   Vroeger lag daar het Artillery-Wood bij de herberg 'Het Verzet', het centrum van de Bretoense sector in 1915.  Het kruispunt werd als 'Le carrefour des roses' bekend op de militaire kaarten.

Oppervlakte : 6a 20ca

Geschonken door : de 87ste Territoriale en de 45ste Franse divisie, die de eerste gasaanval doorstonden bij de gemeente Boezinge.

Onthuld op : 15 september 1929

Beschrijving van het park :

• Algemeen : Binnen een halfcirkelvormige haag en enkele groepjes naaldbomen staat er een complex van gedenktekens.  Het complex wordt vooraan afgesloten door een reeks van negen kleine granieten rotsblokken waarvan sommige met opschriften.  In het midden een groter rotsblok met tekstplaat.  Rechts ligt een fragment van een echte dolmen met dekplaat.  Een hardstenen tafel draagt een bronzen oriëntatieplaat.  Helemaal achteraan in het midden rijst een Bretoense Calvarie uit roze graniet op.  Hij is geplaatst op een grotere vierkante sokkel van ruw gehouwen rotsblokken en een kleinere met twee treden uit roze graniet. (Uit "Zij die vielen als helden" van Mariette Jacobs)

Kalvariekruis : uit de 16de eeuw, gemaakt uit roze graniet, stond oorspronkelijk in het Bretoense plaatsje Louargat.  Rondom het kruis veranderden de Bretoenen het stukje Vlaanderen in een echt Bretoens landschap met dennen, brem en heidekruid.  Op 25 januari 1990 werd het kruis erg beschadigd door stormweer.   Een vallende populier brak de top in 14 stukken.  In opdracht van het Ieperse stadsbestuur werd het kruis hersteld door beeldhouwer Jef Dekeyser.

Dolmen : (stenen tafel : DOL=tafel; MEN=steen)   Weegt 8 000 kg.  Met grote moeite werd deze steen overgebracht.

• Grote menhir : (lange steen : MEN=steen; HIR=lang)   Op de menhir ligt een arduinen platte steen met een grote bronzen plaat, waarin de frontstreek gegrift staat, met de posities van de regimenten op 22 april 1915, toen de gasaanval uitbrak.  De pijlen zorgen ervoor dat de tafel ook als oriëntatietafel dienst doet.
• Kleine menhirs : Op sommige staan opschriften.   De namen van de Franse garnizoensteden staan erop vermeld :
  • Vitré 76ste Régiment Infanterie Territoriale
  • St. Brieve  74ste Régiment Infanterie Territoriale
  • Guincamp 73ste Régiment Infanterie Territoriale
  • St. Lô 80ste Régiment Infanterie Territoriale
  • Granville 76ste Régiment Infanterie Territoriale
  • Een zesde steen draagt de inscriptie "Genie-artillerie"
  • Een grotere steen draagt een marmeren tekstplaat met een tekst in het Nederlands, Frans en Bretoens.  Eerst was die enkel in het Frans, later in het Frans en het Nederlands en tenslotte werd de Bretoense vertaling eraan toegevoegd.   De opschriften werden ter herinnering aan de gasaanvallen in 1998 herschilderd.

   

Wat geschiedenis :
De militairen die hier ingezet werden, behoorden tot oudere lichtingen.   Ze noemden zichzelf 'Les Pépères', de oudjes, de petjes.  Men had ze naar hier gestuurd als versterking, niet om echt gevaarlijk werk op te knappen.  Helaas liep het voor hen anders af dan de legerleiding had voorzien.

Nadat de Duitsers Poelkapelle bezet hadden op 20 oktober 1914 hebben deze vergeefs storm gelopen op Langemark gedurende meerdere weken, getuige daarvan de Duitse begraafplaats te Langemark.  De hoogte van Pilkem (Langemark) hebben ze kunnen veroveren met gebruik van chloorgas.

In de kerk van Boezinge hangt een gedenkplaat met als opschrift "Les pépères de Boesinghe".  Die werd er opgehangen nadat de Bretoenen massaal op de bedevaart kwamen naar de begraafplaatsen en het slagveld.  Ze bezochten vrienden en kennissen en werden aan tafel genodigd.  Deze vriendschap leidde tot het oprichten van een Bretoens kalvariekruis in de Vlaamse vlakte.

Tekst : Opgemaakt ter gelegenheid van Open Monumentendag 1998 door Vera Naessens van BSG Ter Berken Langemark.   "Deze tekst kwam tot stand dank zij het Steengoede peterschap van Hr. Jan Steen"